Sinds begin 2008 heeft het Landelijk Klimplatform Onderwijs* (zie onder) besloten dat docenten L.O. om veilig en attractief klimonderwijs te kunnen verzorgen de opleiding tot Sportklimbegeleider Onderwijs - Indoor Toprope (SKBO – IT) moeten hebben gevolgd. Deze regeling is sinds 8 oktober 2008 officieel. Omdat docenten L.O. al over de nodige competenties beschikken, is het een sterk gecomprimeerde opleiding geworden (waar dus ook niets van mag worden gemist). Wat nog resteert, wordt in (minimaal) 24 uur contacttijd overgedragen. De inhoud van de opleiding is voor een deel sportgericht, maar er wordt ook veel aandacht besteed aan de mogelijkheden in het onderwijs binnen de LO.

Van die 24 uur contacttijd (inclusief toetsing praktijk en theorie), wordt 6 - 8 uur besteed om op het juiste instroomniveau te komen: dat van zelfstandig klimmer in toprope situaties volgens de richtlijnen van de NKBV. De laatste 18 uur wordt besteed aan de eigenlijke opleiding. Voor de genoemde contacttijd geldt dat de kandidaat alle onderdelen (zoveel mogelijk actief) moet hebben gevolgd. Het gaat namelijk om een zeer compacte opleiding.

Er kan dus alleen worden gestart met de eigenlijke opleiding (de minimaal ±18 uur), als de deelnemer minimaal op het niveau is van zelfstandig klimmer in indoor toprope situaties. Dit is het niveau van het NKBV - Klimvaardigheidsbewijs Indoor Toprope.

Wat wordt er gedaan in de 18 uur van de eigenlijke opleiding?:

• Lesgeven op een klimwand
• Techniek en tactiekoefeningen
• Spel en bouldervormen
• Activerende didactiek
• Informatie over sportklimmen
• Aansprakelijkheid rondom klimmen
• Beheer en afschrijving van klimwand en materiaal

Binnen Tendue bied ik deze cursus als een geheel aan, maar indien de deelnemers al een aantoonbaar niveau hebben in dit opzicht, kan middels een EVC (elders verworven competenties) procedure gekeken worden naar mogelijke vrijstellingen. Voor de opleiding geldt een 100% aanwezigheidseis. Lukt dit niet, dan volgt een vervangende opdracht of dienen de gemiste onderdelen later te worden ingehaald. Er worden voor de opleiding, naast de inhoud van het programma, eisen gesteld aan de klimwand en aan de docent. De klimwand moet voldoende grote en makkelijk te gebruiken grepen en treden te hebben voor techniek en tactiekscholing en voor spel en bouldervormen. Daarnaast moet de wand over voldoende touwbanen beschikken en breed genoeg zijn voor spel en traverseer vormen. Opleidingen voor SKBO - IT kunnen alleen worden verzorgd door ALO's die volledig voldoen aan alle eisen. Externe bureau's of docenten kunnen dit traject alleen verzorgen onder auspiciën van een ALO. Het is geen officieel NKBV traject, maar een traject specifiek ontwikkeld voor de lichamelijke opvoeding. De docent aan de SKBO - IT moet voldoen aan de eisen die NKBV en Klimplatform stellen:

• SKI – IV (indoor toprope)
• Praktijkbegeleider
• Leercoach
• Beoordelaar (examinator)
• Zeer ruime ervaring als klimmer, zowel binnen als buiten, en als docent LO met klimmen in de lichamelijke opvoeding

Voor mij geldt dat ik over al deze kwalificaties beschik en onder auspiciën werk van diverse ALO's. Ik ben opleider binnen de NKBV en werk mee binnen het team dat deze nieuwe opleidingen vormgeeft, zowel binnen de NKBV als in de KVLO.

Examen

Aan het eind van het traject wordt een theorietoets afgenomen. Als aan alle onderdelen actief is deelgenomen, op een volgens de docent voldoende niveau, en de theorietoets voldoende is gehaald, dan is de kandidaat geslaagd. Vanwege veronderstelde, reeds aanwezige competenties op het gebied van lesgeven, hoeft de kandidaat geen lesgeef examen te doen. Ook een portfolio hoeft niet te worden aangelegd. Dit is wel het geval bij de vergelijkbare opleiding in de NKBV. In de nabije toekomst wordt het wel verplicht volgens een puntensysteem de licentie 'bij te houden'. Bijhouden van de klimcompetenties kunnen worden opgenomen in het kwaliteitssysteem van de KVLO.

Reikwijdte van het certificaat SKBO - IT

Het certificaat SKBO - IT is geldig voor klimmen in de lessen lichamelijke opvoeding. Indien u met dit certificaat lid wordt van de NKBV en om inschaling vraagt, kan het worden omgezet naar het diploma SKB - IT van de NKBV. Hiermee mag u aan beginners lesgeven in de klimwereld. In klimcentra is dat het niveau van 'kinderfeestjes', waarbij de begeleider de ouders / begeleiders van de kinderen leert zekeren en daarna in de gaten blijft houden of dit zekeren wel veilig verloopt.

Eerste certificaten SKBO - IT aan docenten LO uitgereikt door Tendue!

Op 31 oktober 2008 reikte ik namens Tendue de eerste officieel erkende certificaten SKBO - IT in Nederland uit aan docenten LO van ROC Aventus in Apeldoorn. In november en december volgden de docenten van Scholengemeenschap De Hoeksche Waard in Oud-Beijerland en het Merlet College in Mill e.o.

Eerste certificaten SKBO - IT en eerste diploma SKIO - IT aan studenten aan de Haagse ALO uitgereikt door Peter Grobbé, hoofd Sport NKBV

Op 18 december 2008 kreeg de eerste groep ALO studenten in Nederland bij de uitreiking van hun ALO diploma, tevens het officiële certificaat SKBO - IT (docent FM) uitgereikt door Peter Grobbé, hoofd Sport bij de NKBV. Overigens geldt dat het SKBO - IT certificaat alleen geldig is in combinatie met een ALO diploma. Dit geldt niet voor het SKIO -IT diploma, dat meteen ingaat. De eerste geslaagde voor SKIO - IT in Nederland in Judith Meijer (HALO, docent FM).

‘Wij zijn al ervaren, moeten wij dan het hele traject doorlopen?’

Binnen het competentie leren, kan een EVC procedure (elders of eerder verworven competenties) worden gedaan. Dit houdt in dat kan worden gekeken naar wat de kandidaat al beheerst, waarna een traject op maat kan worden samengesteld.

'Ik heb al eerder een scholing via Tendue gevolgd, volstaat dat?'

Via Tendue heb ik talloze scholingen verzorgd. Alleen de scholingen, cursussen of opleidingen die 6 dagdelen omvatten, hebben min of meer hetzelfde programma doorlopen. Hoe langer geleden deze scholing is gevolgd, hoe minder up-to-date. Sinds een paar jaar is ook het instroominveau vastgelegd. Bent u minimaal op het instroomniveau van klimvaardigheidsbewijs Indoor Toprope en hebt u de 6 dagdelen de afgelopen 2 à 3 jaar gevolgd, dan zit u goed, maar in geval van een ongeluk in uw les zal bekeken worden of u uw vaardigheden in voldoende mate heeft bijgehouden. Eerder door mij uitgereikte certificaten en bewijzen van deelname zijn dan belangrijk om aan te tonen welke mate van scholing u heeft ontvangen. Ook zal dan moeten worden aangetoond hoe, wanneer en in welke mate de competenties en vaardigheden zijn bijgehouden.

‘Is deze opleiding verplicht?’

De KVLO stelt deze opleiding niet verplicht, zij geldt als aanbeveling. Het is dus niet zo dat u zonder dit diploma geen klimlessen zou mogen verzorgen. Het criterium is: bent u bekwaam om veilig en attractief klimonderwijs in de lichamelijke opvoeding (of in de klimwereld) te verzorgen? Wat vindt de directie van uw school hiervan? Of, wat vindt een rechter als er een rechtszaak volgt na een ongeval in uw klimles? Was u verwijtbaar nalatig in de situatie waarin het ongeval plaatsvond? Overigens geldt dit ook als u wél gediplomeerd bent!

‘Ik heb geen ALO diploma, kan ik dan toch dit verkorte traject doen met mijn collega's die wel een ALO diploma hebben?’

Nee, in principe niet. In dit geval dient u uw opleiding doen via de NKBV. Bent u lid van een vaksectie LO en hebt u een diploma gehaald voor lichamelijke opvoeding anders dan via een ALO opleiding, dan kunt u deelnemen aan een SKBO - IT traject dat wordt aangeboden aan de vaksectie LO waartoe u behoort en krijgt u aan het eind een bewijs van deelname.

‘Zijn er vervolg mogelijkheden en wat is de meerwaarde daarvan?’

Een docent LO die het certificaat SKBO - IT in zijn bezit heeft, mag aan zijn leerlingen nog niet het NKBV klimvaardigheidsbewijs Indoor Toprope uitreiken. Vind je dat belangrijk als aanvulling, dan kan een (verkort) traject worden gedaan: Sportkliminstructeur (Onderwijs) - Indoor Toprope (SKIO - IT). Via portfolio opdrachten en de NKBV cursus Indoor Voorklimmen (met praktijktoets), een stage met daarin lesgeven in een NKBV cursus Indoor Toprope en een lesgeefexamen, kan dit diploma worden gehaald. Dit diploma is meteen geldig in de klimwereld, in tegenstelling tot de SKBO - IT. Tendue biedt ook dit traject aan.

* Het Landelijk Klimplatform Onderwijs: is een overlegorgaan waarin experts op het gebied van lichamelijke opvoeding en klimmen samen bepalen hoe het klimonderwijs in de lichamelijke opvoeding er uit moet zien. In dit overleg zaten aanvankelijk vertegenwoordigers van KVLO bestuur, NKBV en de ALO’s. Het is een initiatief van Frans Melskens en werd aanvankelijk gecoördineerd door de KVLO. Vanaf de zomer van 2011 heeft de KVLO zich uit dit overleg teruggetrokken, de NKBV en de ALO's zetten het voort.